- #Cycle 3
- #Cycle 4
19.11.2023
Geschicht vun der Toilette
Scho bei den alen Ägypter, viru 5000 Joer, fënnt een Iwwerreschter vun alen Toiletten. Dës waren awer net méi, wéi Kalleksteng mat engem Lach dran, déi iwwert engem Gruef mat Sand stoungen. Dénger hunn dës Grouf da missten eidel maachen a erëm mat Sand fëllen.
Dës Toilette waren awer just fir déi räich Leit. De Rescht vun de Bevëlkerung hat e Stull mat engem Lach dran, deen iwwer dem Gruef stoung.
De Réimer hu mir villes ze verdanken. Sou hunn si ënnert anerem de Kanalsystem erfonnt.
D’Réimer ware geselleg. Si haten ëffentlech Toiletten. Op den ëffentlechen Toiletten ass et oft héich hier gaangen. “Säi Geschäft” maache, kënnt vun den Zäiten an deenen d’Réimer op sougenannte Latrine, nieft hirem “Geschäft” och Verhandlungen an Diskussioune gefouert hunn.
Déi Latrine goufe mat Waasser gespullt an den Dréck ass dunn an ee grousst Ofwaasserrouer gelaf: d’Cloaca Maxima.
Am Mëttelalter goung et da wéi a ville Saachen, och mam Theema Toilette méi haart hier.
Wann de Potti net grad zur Fënster rausgehäit gouf, dann hunn d’Häerschaften an hire Buergen an de Garderobe an e Lach gemaach, wou den Dréck dann och rëm an engem Gruef gelant ass. Oder bei verschiddene Buergen déi beim Waasser stoungen, dann direkt am Floss oder Mier gelant ass.
Du kanns dir jo virstelle wat fir e Gestank an Dréck dat war, a wéi do Krankheete sech verbreet hunn.
Lues a lues sinn d’Leit sech bewosst ginn, datt eng schlecht sanitär Situatioun an d’Verbreede vu Krankheeten eppes mateneen ze dinn hätt. Toiletten an e Kanalsystem goufen zu enger Prioritéit.
Éischt Patenter fir Toilette wéi mir se haut kennen, si réischt am 18te Joerhonnert opkomm.
Dem Englänner Alexander Cumming (1731-1814 ) gëtt nogesot, de Grondstee fir déi modern Toilette geluecht ze hunn.
Do virdrun hat de John Harrington (1560-1612) der Kinnigin Elisabeth I (1533-1603) eng Toilette gebaut. Si soll awer fonnt hunn, datt déi vill ze vill Kaméidi maache géif an huet se ni benotzt.
Et huet dunn och nach e puer honnert Joer gedauert bis datt Toilettë kee Luxus méi waren. A wéi haut an all Haus, bei eis, agebaut sinn. Zesumme mam Kanal deen haut den Dreck op eng Kläranlag bréngt, droe si zur Gesondheet vu Mënsch an Natur bäi.
Audio
Hei kanns du den Text lauschteren.
